|
Inhoud |
|
Woord vooraf (…) Overgave is niet iets wat je kunt "doen". Het gebeurt. Het is net zoiets als een cadeau krijgen. Het kan nooit gedeeltelijk zijn. Gedeeltelijke overgave is een contradictio in terminis. Overgave kan alleen maar totaal zijn. Het is ook niet iets wat je je kunt voornemen. Je kunt er geen plan van maken. Ik kan me niet voornemen om me over te gaan geven, volgend jaar op 1 januari. Het heeft ook niets met "berusten" te maken. Wanneer je ergens in berust, dan betekent dat meestal dat je geen andere keuze hebt, maar dat je het graag anders had gezien. Dat betekent dan dat je alternatieven voor het nu gaat verzinnen, en daarin gelooft. Shri Nisargadatta Maharaj zei ooit: "Toen ik mijn guru ontmoette, zei hij: 'Wat je denkt dat je bent, dat ben je niet. Richt je volledig op ik-ben, dat is voldoende.' En dat heb ik gedaan, als een tijger die zijn prooi achtervolgt. Het was me onmogelijk hem niet te geloven." Hij besloot dus niet zijn guru te geloven, het was voor hem onmogelijk om hem niet te geloven. Ik wens u veel
plezier en vooral veel inzicht bij het lezen van deze
aflevering. |
|
|
Overgave In de overgave voltrekt zich een grondeloos gebeuren. Het ego valt als een rijpe appel van de boom van zelfzucht. Dan voltrekt zich versmelting, ontwaking aan de staat van zijn, dichterlijk omschreven als ‘De Ene zonder tweede’. In die staat was nimmer gebrokenheid, bestond nimmer een afstand, is altijd vrede en vreugde. Aansporingen als ‘geef het over’ of ‘laat het los’, behoren in feite tot het terrein van de tegenstrijdigheden, zoals de oproep: ‘wees spontaan’. Zoals spontaneïteit vanzelf oprijst als de geest tot verstilling komt, waardoor berekenend en onnatuurlijk handelen in spontaan handelen overgaat, zo geldt dit ook voor overgave aan God, het zijn of welk woord we ook gebruiken. Zodra iemand zich over wil geven aan God, is er het probleem van ‘iemand’ en de wil. Hier duikt het probleem van een doener op. Pas wanneer het verlangen naar overgave -nadat het ons wellicht eerst een tijdje geleid heeft - op een natuurlijke wijze wegvalt, is er de Ene zonder tweede.
De Schaduw Zolang we leven is er een schaduw, een donkere kant, die ons blijft volgen, en waar we nooit klaar mee komen. Dit betekent niet dat daaronder geen diepe stroom van overgave kan aanwezig zijn. Dit alles is diep verbonden met het lichamelijke. Lichaam en geest moeten één zijn, maar ook dat is nooit helemaal af. … Niet zo lang geleden zag ik op de televisie een kort, grappig bedoeld filmpje, dat erg aangrijpend was en tegelijk een diepe illustratie van de weg van inkeer en meditatie, de weg van elke religie. Het filmpje gaat over een kind van een jaar of drie, dat voor het eerst opmerkt dat het een schaduw heeft. Waarschijnlijk werd de film met korte tussenpozen op zomerdagen opgenomen. In het begin zie je het kind spelen zonder op zijn schaduw te letten, honderd procent onbevangen. Maar even daarna ontdekt het zijn schaduw. Het is verbaasd en doet wat proefjes en merkt algauw dat die schaduw alles doet wat hij doet. Maar de verwondering duurt niet lang, want dan is het genoeg geweest en het kind gaat een gevecht aan met zijn schaduw. Op de duur rolt het over de grond en slaat, maar niets helpt. Tot het weer verbaasd en een beetje beduusd zit te kijken. Op de laatste beelden is het weer aan het spelen alsof er niets is gebeurd. Met diezelfde onbevangenheid, zoals alleen een kind dat kan. Het is de schaduw blijkbaar vergeten. Toch was het een grote ontdekking Overgave is
vrijheid U zegt dat religie totale vrijheid of ‘moksha’ is. Ook legt u de nadruk op het belang van overgave in religie. Maar zijn vrijheid en overgave niet met elkaar in tegenspraak? Dat lijkt zo, maar het is niet zo. En het lijkt zo door ons taalgebruik. In werkelijkheid zijn ze niet tegenstrijdig. Probeer de volgende punten te begrijpen. Ten eerste: je kunt niet vrij zijn als je blijft zoals je bent, want 'zijn zoals je bent' is je beperking. Je ego is je beperking. Je kunt alleen vrij zijn als dat ego verdwijnt. Het ego is de gevangenis. … Wat is het verschil tussen gehoorzamen en zich overgeven? Daar is een groot verschil tussen. Bij gehoorzamen blijf je afgescheiden, maar bij overgeven ben je niet langer afgescheiden. Bij gehoorzamen zeg je ‘ja’ - en dan is er alle kans dat er van binnen ook een nee is. Je gaat tegen dat nee van binnen in, maar je zegt ja. Bij gehoorzamen is er alle kans op gespletenheid. In feite is het zo dat ja niet kan bestaan zonder dat er ergens van binnen een nee achter zit. Ja en nee zijn aspecten van een en dezelfde munt, twee kanten. Als je ja zegt, heb je ergens ook al nee gezegd. De weg van
het hart Er wordt gezegd dat u een man van het hart bent. Wat betekent dat? Voor mij was het hart de toegangspoort tot spirituele transformatie. De traditie waar mijn leraar toe behoort, is een typische bhakti-traditie. Bhakti betekent: liefde tot God. Is het in deze traditie noodzakelijk dat de leerling zich overgeeft aan de goeroe? Ja, absoluut. Zonder overgave aan de goeroe is op deze weg van het hart moksha (verlossing) niet mogelijk. Dat is precies waar het om gaat: het ego geeft zich over aan een hogere macht, aan iets groter dan zichzelf. De goeroe vertegenwoordigt dit hogere op het niveau van de vormen. Op een dieper niveau gaat het om het bewustzijn natuurlijk, maar in de vormen is het een spirituele leraar. (InZicht) Wat betekent volledige overgave aan de goeroe? Betekent dit dat men gewoon alles gelooft en doet wat de goeroe zegt? Dat elk kritisch of zelfstandig denken wordt uitgeschakeld? En zet dit niet de poort wijdopen voor allerlei misbruiken? Immers: hoe weet je van te voren dat de goeroe authentiek is? Overgave aan
wat gegeven is. Overgave betekent vertrouwen in wie ik echt ben. Het is beslissingen en keuzes maken vanuit deze Helderheid, die ook de duisternis is van het niet-weten. En het is ook lichamelijk ….Als ik een beslissing moet nemen, ga ik dan gemakkelijk zitten en afwachten? Voor sommige beslissingen kun je je veroorloven te wachten, voor andere niet. De beslissing of je gaat opstaan en naar de wc gaan moet je nogal vlug nemen, is het niet? Ik zou suggereren dat er drie stadia zijn - of zouden moeten zijn - in wat we doen. De eerste fase is zien wie je bent en dit waarlijk helder zien. De tweede fase is doorgaan dit te zien totdat dit heel natuurlijk geworden is, onze levensstijl. Maar samen met deze twee eerste fases en steeds verder groeiend, komt nummer drie. Dat is vertrouwen - vertrouwen in Wie we echt, echt, echt zijn. Dit betekent dat, als ik moet in actie komen, ik niet handel vanuit de middelen van die kleine daar in de spiegel, maar vanuit de bron van het Ik Ben aan deze kant van de spiegel. Er is geen tussenin. Ofwel zet ik mijn geld op dat hopeloze inefficiënte, stervende beeld - dit zielige object, Douglas genaamd - ofwel zet ik het op Dat waar ik vandaan kom, op het Mysterie, dat die ongelooflijke bekwaamheid heeft dat het is. Daarop vertrouw ik. Als ik een beslissing moet nemen, wat voortdurend gebeurt, verwijs ik naar Hier. Met andere woorden: ik zie wie ik ben en dan zie ik wat ik bereik. Zie wie je bent en vertrouw erop dat wie je bent op het juiste moment met het juiste antwoord komt. Rubrieken: |
Overgave
schenkt het hoogste inzicht. Dick Sinnige schrijft over de Perzische soefi-dichter Mevlana Rumi. Hij brengt een bezoek aan zijn tombe en aan de ceremonie van de wervelende derwisjen in Konya, Turkije. Als mens bevinden we ons op een kruispunt van tijd en oneindigheid. Langs de horizontale lijn telt de geschiedenis van tijd en ruimte. In de verticale lijn telt de tijdloze waarheid van het Ene Alomvattende. Vaak worden we zo in beslag genomen door de opeenvolging van gebeurtenissen, dat de verticale wereld versluierd blijft. Totdat de genade toeslaat, totdat de schellen ons van de ogen vallen en we niet meer kijken als mens, maar als eenheid. Je ervaart dan de balans door alles heen, en het bewustzijn daarvan ben je Zelf. Dit Zelf wordt de Ene, wordt de Geliefde genoemd, en met een religieuze term: God. De soefidichter Jalal al-Din Rumi doet het hart dansen van geluk. In zijn poëzie is God tastbaar aanwezig. Door zijn hartstocht overstijgt Rumi de afstand: "Een vreemde passie beweegt door mijn hoofd. Mijn hart is een vogel geworden die de hemel doorzoekt. Ieder deel van me gaat verschillende kanten op. Is het echt zo dat mijn Geliefde overal is?" Gesprekken met Wolter Keers Vraag: Wat is verlichting eigenlijk? WK: Dat weet niemand. Waarom niet? Wel, zolang er dààr het misverstand bestaat van: "Ik ben een persoon op zoek naar…", kan die persoon niet weten wat verlichting is. De persoon is beperkt en – als ik even een verkeerde term mag gebruiken – de toestand die men ‘verlichting’ noemt, is onbeperkt. Zoals een kopje water niet kan begrijpen wat de oceaan is, zo kan de persoon niet begrijpen wat groter is dan hijzelf. Zolang iemand zich ervaart als een klein persoontje, een voorstelling (voorstellingen kunnen niets begrijpen!), kan hij niet begrijpen wat de onmetelijkheid is. De menselijke geest kan uitsluitend begrippen waarnemen, fabriceren, en de onmetelijkheid is niet in begrippen te vangen. Op een gegeven moment gebeurt er iets – voor de overgrote meerderheid van ons na een nieuwe manier van kijken – zodat men ziet dat men niet een aantal waarnemingen is, zoals b.v. het lichaam, dat men niet het functioneren van de zintuigen is - als die niet functioneren, ben ik er immers toch nog - en dat men niet allerlei voorstellingen in zijn eigen hoofd is. Dan verdwijnt geleidelijk aan de overtuiging, het gevoel, dat men iets beperkts is – een heer of dame, een Nederlander, een echtgenoot, etc. Als op een gegeven moment het laatste restje van deze ideeën oplost – zoals een ijsklompje in water oplost – dan blijft er iets over dat ik niet beschrijven kan en ook niet benoemen. Ik noem het dan maar Aanwezigheid. Overgave tot
Zelfbeleving Eigenlijk is overgave niets anders dan een gevolg van jezelf zijn. Het groeiende besef de bron te zijn, brengt een natuurlijke overgave teweeg. Een soort ‘zich erbij neerleggen’ van de geconditioneerde persoon. De oorspronkelijke persoon begint daardoor als het ware steeds meer op te lichten. Voor waar aangenomen conditioneringen en patronen onderscheiden zich vanzelf als niet echt. Ze passen gewoonweg niet meer en vallen eraf als een soort schil.
Overgave,
devotie, toewijding Laten we vandaag eens ingaan op het begrip overgave. Welke ervaringsruimte wordt daarmee bedoeld? Overgave komt voor bij ontspanning en bij strijd, maar wordt veelal geassocieerd met devotie en religie. Laten we echter praktisch en dichtbij beginnen als we de werkelijke waarden van dit begrip wensen te ontdekken. Nu je daar zo zit, zou je eerst eens na kunnen gaan in hoeverre je aan de vloer bent overgegeven. Zit je echt? Laat jij je gedragen worden door de vloer? Misschien heb je hogere ideeën bij overgave, maar de vloer is er de hele tijd om je volledig te dragen. Vol overgave kun je erop bewegen en rusten, dag in dag uit. Voel eens wat alleen al die overgave aan de vloer bij je teweegbrengt. Voel ook eens of er overgave is aan het hier zijn. Ben je echt hier, nu, of bekijk je het allemaal een beetje? Ben je hier en aan het delen of houd je nog een beetje afstand? Ben je hier echt met mij, met elkaar? Is er overgave aan het feit dat we het hier samen over hebben? Als jij je overgeeft aan het nu hier samenzijn, aan het samen dit onderwerp doorvoelen, verdwijnt de afstand. Ontspanning
en overgave V: Ik heb zo'n hectisch leven, dat het moeilijk is om te proberen me te ontspannen. A: Doe geen poging om je te ontspannen, want als je dat probeert, roep je automatisch oude gedragspatronen op. En dat komt omdat degene die streeft zelf deel uitmaakt van wat hij probeert te overwinnen. Om tot een dieperliggende rust te komen moeten we naar het lichaam luisteren. Wanneer je tot onbevangen luisteren, tot luisteren zonder restricties komt, komt je lichaam vanzelf tot een diepe rust. Het lichaam heeft een organisch geheugen voor rust als je het zijn gang laat gaan, maar je stoort het voortdurend op allerlei manieren met gedachten, verlangens, emoties en doelstellingen. Leer je kapitaal, je hulpbronnen kennen. Leef binnen je mogelijkheden. Eet wanneer je lichaam om voedsel vraagt, rust wanneer het om rust vraagt. V: Maar ik heb momenteel een paar geweldige problemen in mijn leven en het komt mij voor dat ik deze problemen niet zomaar kan accepteren zoals u aangeeft. Hoe moet ik met dit conflict omgaan? … Het soefipad
van Liefde. Een staat van zijn In uw boek ’De Gouden Draad’ spreekt u over het collectieve. Wij zijn deel van een collectief, opgevoed door onze cultuur, waar veel naar de duisternis is geduwd, onze schaduw. We verlangen ernaar vrij van het collectieve te zijn, omdat de mystieke reis een pad is van de ene naar de Ene. Je kunt het niet samen doen: je kijkt onafhankelijk naar God. Toch zijn we, waar we ook leven, een deel van de cultuur van onze tijd en nemen we deel aan het leven. En we krijgen veel druk van het collectief. Er is bijvoorbeeld vandaag de dag een enorme druk om te verwerven. We willen materieel en zelfs emotioneel of spiritueel iets verkrijgen. Het is gemakkelijk om in deze patronen gevangen te raken.
|
|