Inhoud
InZicht  Nr. 2 - mei 2004
T h e m a   E m o t i e s
Speciaal nummer bij het eerste lustrum van InZicht. Zie bijlage.

(Redactioneel)

Rusten ga ik weldra
in mijn eigen verruimde schoot
eindelijk rusten ga ik 
in mijn velden zonder oorsprong.


Ontvang mij dan
groot lichaam zonder grenzen
ontvang mij
groot onuitblusbaar vuur.

Vader en moeder der eeuwige geboorte
laat mij verdwijnen in uw zee van licht
zelf licht geworden weer
en zachte trilling tijdeloos.



Op 8 april ll. overleed Erik van Ruysbeek. Bovenstaand gedicht schreef hij in 1992. Hij was een van de eerste auteurs die dit blad en zijn voorloper ‘Zien’ daadwerkelijk heeft gesteund. Niet enkel met artikelen en gedichten, maar ook met vele aanmoedigingen. Hij laat een schat aan poëzie en proza na, waar wij nog lang uit kunnen putten. In dit nummer vind je een ‘in memoriam’ van Marcel Messing, een van zijn goede vrienden.

Een overlijden roept altijd diepe gevoelens en allerlei emoties op. ‘Emoties’ is ook het thema van dit nummer. Wat doen we wanneer verdriet, angst of een andere hevige emotie ons overvalt? Kunnen we er wel iets aan doen of moeten we gewoon wachten tot alles over is? Hoe gaan we om, niet alleen met die zogenaamd negatieve emoties als woede, schuldgevoel, schaamte..., maar ook met prettige gevoelens bij succes, verliefdheid, geluk... ? En wat heeft dit te maken met het radicale zelfonderzoek, met de vraag ‘wie ben ik wezenlijk?’, waar dit blad aan gewijd is? Als het waar is dat onze wezenlijke natuur ‘Vrijheid’ is, moeten we dan ook niet vrij worden van deze emoties? 
Op deze vragen vind je - zo hopen wij - een antwoord in de verschillende artikelen van dit nummer. 
Meestal stellen we ook een bekende leraar of wijze voor. In dit nummer publiceren we een artikel over een van de bekendste Indische wijzen uit de vorige eeuw: Shri Ramana Maharshi.

Zoals aangekondigd vieren we met dit nummer ons eerste lustrum. Misschien hebt je al gemerkt dat het blad wat omvangrijker is dan gewoonlijk. Bovendien vinden de abonnees hierbij een boeiend boekje: ‘Inzicht, vingers wijzend naar de maan’. Het werd speciaal voor deze gelegenheid samengesteld en bevat een bloemlezing uit het werk van een twintigtal bekende auteurs, die vanuit verschillende invalshoeken verwijzen naar het/de Ene, waar woorden niet bij kunnen.


Emoties: bemoei je er niet mee.
Mieke F.W. Berger Ph.D.

Er zijn de ‘stille’ gevoelens die een grote creatieve kracht in zich dragen en niet doen lijden. En er zijn de heftige, onbeheersbare gemoedsbewegingen die ons opsluiten in het beperkte ‘ikje’ en ons wel doen lijden. Is er een weg om aan deze laatste soort emoties te ontsnappen, zonder dat ook de eerste hierbij verdwijnen? 
Het begrip ‘emotie’ kan op verschillende manieren worden opgevat. Het kan de verstilde ontroering en de verwondering van de dichter of de mysticus zijn, die in alles wat zijn pad kruist de Goddelijke oorsprong herkent. De waarnemer in de mysticus neemt waar en is zich bewust van wat waargenomen wordt, zonder zich eigenaar te voelen van ‘zijn’ ervaringen. Op andere terreinen kunnen we zien hoe sommige mensen als doorgeefluik voor het Goddelijke fungeren. Bijvoorbeeld wanneer de componist een bovenmenselijk mooi en ontroerend muziekstuk schrijft. Het bracht J.S. Bach (vrijelijk weergegeven) ertoe te zeggen: om muziek te kunnen scheppen en begrijpen, moet je er buiten staan. Toch kunnen we hem geen gevoelloosheid of gebrek aan passie toeschrijven.
Van een heel andere orde is de emotie als tegengestelde voor verstandelijkheid. We komen dan uit bij het infame, tegengestelde duo gevoel en verstand, of hart en hoofd. Met hoofd bedoelen we dan verstandelijke, koude, gevoelsarme en zelfs hardvochtige. Het hart staat voor mededogen, empathie, warmte, medelijden, verdriet en angst.
  

De knopen van het hart
Alexander Smit (gesprek)

Vraag: Wat is de plaats van emoties in een hogere staat van bewustzijn?
Alexander: Er is een verschil tussen gevoelens en emoties. Emoties zijn kunstmatig, gevoelens zijn natuurlijk. De kwaliteit van een gevoel is, dat het acceptabel is voor jezelf en de omgeving. Als je vriendin je bijvoorbeeld verlaat en je bent verdrietig, zal niemand zeggen: waarom huil je daarover? Maar als je een jaar later nog met schuim op je mond rondloopt, dan kunnen we zeggen dat die persoon emotioneel is, wat niet acceptabel is. Gevoelens zijn natuurlijk. In gevoelens zit geen dramatisering, in emoties wel. Emoties zijn vuurwerk, rusteloos, buiten proportie, grof. Gevoelens zijn dieper en stiller, van een hoger niveau, subtieler. 
Emoties worden altijd gedragen door de ik-structuur of het ego, gevoelens door het Zelf. En je weet zelf precies wanneer iets voortkomt uit die ik-structuur. De opening is dan, dat je kunt zien dat het zo werkt en als je het kunt zien ben je er vrij van.


De Integrale Weg
Han Marie Stiekema

(…) Een van de opvallende voorbeelden van waar ‘het vaak verkeerd gaat’ is de idee, dat de spirituele Weg uitsluitend gaat over ‘verlicht worden’. Leraren en/of filosofieën uit het Oosten (1) brengen enkel de eeuwenoude waarden van een gesloten traditionele maatschappij naar het Westen, ongehinderd door het feit, of deze transplantaten een vruchtbare bodem vinden of niet. Eerst en vooral blijken hun opvattingen vaak veel te eenvoudig te zijn. Bijvoorbeeld door de idee, dat ‘als je maar eenmaal verlicht bent’ je er dan ‘bent’. Ze houden zich niet bezig met de neurotische persoonlijkheid, die zo'n doorbraak vervolgens moet gaan integreren. Ook houden zij bijvoorbeeld geen rekening met de extreem materialistische houding van mensen in de huidige maatschappij, met name de hebzucht om zich ‘geestelijke ervaring’ toe te eigenen, waardoor zelfs gerealiseerde individuen in de greep van hun ego's blijven, die deze Ervaring vervolgens tot hun eigen voordeel uitbuiten. Het is dus vaak onwetendheid omtrent de structuur van de westerse persoonlijkheid, welke laatste veel meer voorbereiding, begeleiding en follow-up nodig heeft, zelfs of juist na Verwerkelijking, dit in vergelijking met zijn relatief evenwichtiger tegenhanger in Azië…


Omgaan met emoties in Zijnsoriëntatie
Hans Knibbe

Waarom is voor de redactie van InZicht emotie überhaupt een thema? Wat is er speciaal aan emoties dat ze een themanummer verdienen? Ik moest hier een tijdje over nadenken, nagaan wat mijn eigen relatie met emoties is, hoe ik daarmee heb leren omgaan en wat dit alles met non-duaal inzicht te maken heeft.
Een ding is duidelijk: emoties zijn heftige gebeurtenissen in ons. Wanneer we woedend zijn, moeten huilen, of bibberen van angst, dan is ons hele wezen in rep en roer. We worden gedreven door gevoelens en impulsen die een kracht van zichzelf lijken te hebben. We kunnen bang raken om de macht over onszelf te verliezen en meegesleept te worden door de emotie. Het lijkt of een dieper, meer primair deel van ons de scène overneemt, zich een weg baant door ons sociale masker heen en een naakte, raakbare vorm van ons toont. 


De bevrijdende kracht van emoties
Riet Okken

De wereld is vol emoties. Werkt dat genezend en bevrijdend? Ik denk het niet. Veel emotionaliteit bestaat uit uitbarstingen van het onderbewuste die vaak lukraak worden rondgestrooid zonder aanzien des persoons. Kunnen emoties echter ook een motor zijn tot bevrijding? En hoe dan?
Emoties beheersen in wezen ons hele bestaan. Als we in onze wereld rondkijken, zijn emoties de drijvende kracht in het menselijk verkeer. Wij denken dat we aan het stuur van onze levensauto zitten, maar het zijn onze onbewuste emoties op de achterbank die ons leven uiteindelijk sturen en bepalen. We zijn als het ware door emoties bezet gebied. Wat we meestal bij emoties doen, is trachten ze te beheersen. De meesten van ons zijn dan ook opgevoed met: beheers jezelf, gedraag jezelf, houd al te intense emoties goed onder controle.

(in de reeks: grote leraren)
Ramana Maharshi en de illusie van de persoonlijke identiteit
Han van den Boogaard

Ramana Maharshi's Zelfrealisatie deed hem inzien dat zijn ware natuur onvergankelijk en ongebonden was. Ook werd hem duidelijk dat het menselijk lijden gebaseerd is op identificatie met het fysieke lichaam. Zelfonderzoek was volgens hem de beste manier om je ware natuur te leren kennen.
Toen Ramana Maharshi in 1950 stierf, hadden waarschijnlijk weinig mensen het vermoeden dat zijn leven en leer de aanzet zouden vormen voor een nieuwe bloeiperiode van de Advaita Vedanta, duizend jaar na Shankara. Zeker niet gezien het feit dat Ramana’s hele leer gebaseerd was op de bijna-dood-ervaring die hij als zestienjarige jongen had gehad. Alle belangrijke kenmerken waren er, direct of indirect, van afgeleid. De Zelfrealisatie die de kern vormde van die ervaring moet zich onmiddellijk in zijn zuiverste vorm - of eerder: niet-vorm - aan hem hebben gepresenteerd. In die paar minuten werd hij er zich voor de eerste keer, maar tevens definitief, helder van bewust dat zijn ware natuur onvergankelijk was en niet gebonden aan lichaam, geest of persoonlijkheid. Hij had het Zelf ‘gerealiseerd’, dat wil zeggen: vanuit zijn onmiddellijke ervaring was hij tot het besef gekomen dat er niets bestaat buiten een ondeelbaar, universeel Bewustzijn, dat in zijn ongemanifesteerde hoedanigheid ervaren wordt als 'er zijn' of gewaarzijn, en in zijn manifeste vorm als de aanwezigheid van de materiële wereld.
  

Brief uit de gevangenis
(over de weg van D. Harding)
J. C. Amberchele

Wat mijn opvattingen over de wereld ook waren, ze hebben mij niet ver gebracht, gezien het feit dat ik al meer dan twintig jaar in de gevangenis heb doorgebracht. Die opvattingen en overtuigingen kwamen vooral van mijn vader en van John Wayne en alles wat niet ultra stoer en ultra ‘cool’ was, was voor mij ultra gênant. Eigenlijk leefde ik in een toestand van voortdurende verwarring, zonder me ooit vragen te stellen over de belachelijke maatstaven die ik zomaar had aangenomen, noch over de verwachtingen die ik, noch iemand anders, ooit konden verwezenlijken. 
Onnodig te zeggen dat ik wereldwijd het uithangbord werd voor controle freaks. En evenals alle controle freaks verborg ik onder de façade van opgepoetste macht een gevoel van leegte en naderend onheil. Ik streed een voortdurende strijd tussen wie ik dacht te zijn en wie ik dacht te moeten zijn. En in een waas van verwarring sleurde ik mijzelf en anderen telkens weer in de vernieling.
En dan, jaren geleden, al goed en wel in de gevangenis, zag ik toevallig op tv een interview met Joseph Campbell en besloot meditatie te proberen. Het was moeilijk in het begin - wat dacht je met deze bende, het lawaai en de gevangenisroutine? - maar algauw ontdekte ik dat ik tijdens de meditatie weinig verwachtingen had, noch voor mijzelf noch voor anderen, alsof er geen anderen waren. 


De bron ben je zelf
Djihi Marianne 

Er zijn veel misverstanden over emoties. Deels omdat ze ongrijpbaar lijken te zijn en deels omdat ze niet passen in het plaatje van verlichting. Door het ontbreken van inzicht lijkt elke emotie complex. De eenvoudige benadering van open gewaarzijn laat zien dat het mogelijk is het systeem van actie en reactie op persoonlijk niveau om te zetten in bewustzijn. Dit brengt ons naar een vrije levenshouding. 


De derde weg
Jan Koehoorn

Voor veel mensen manifesteren gevoelens zich op een bepaalde plaats in het lichaam. Sommige gevoelens worden ergens in de hartstreek waargenomen en andere bijvoorbeeld in het gebied waar de maag zich bevindt. Denk aan vlinders in de buik. Angst grijpt je vaak ‘bij de keel’, of je knieën gaan trillen. Stress gaat soms gepaard met hoofdpijn. Natuurlijk zijn dit generalisaties, maar waar het om gaat, is dat emoties eigenlijk gewoon zintuiglijke gewaarwordingen zijn zoals zien, horen, ruiken en proeven.


Een Weg naar Waarheid
Jeru Kabbal over emoties

Emoties zeggen niets over de werkelijkheid. Ze zeggen iets over je denkwereld, je innerlijke droom. In het algemeen komen ze voort uit herinneringen van vroegere ervaringen, die niets te maken hebben met je leven nu. In relatie met dit moment is er geen emotie. In het antwoord op dit moment kan er alleen een staat van verwondering zijn...
Sommige mensen op het pad van spirituele en/of persoonlijke groei beschouwen emoties als iets heiligs. Ze zijn ervan overtuigd dat het hebben van emoties betekent dat je leeft. Het hebben van emoties betekent dat je ze niet onderdrukt…


Negatieve gevoelens
David Lang

In woede haal ik naar anderen uit. In neerslachtigheid val ik in een diep gat. In schuldgevoel kwel ik mezelf. Negatieve gevoelens - wat een ellende! Liever had ik ze niet, hoewel ik niet weet wat het leven dan zou zijn. Heerlijk, misschien. Onrealistisch, waarschijnlijk. Bij mijn weten heeft iedereen er zijn deel van en tenzij ik Prozac begin te nemen - wat ik niet van plan ben - zal ik wellicht tot de dag van mijn dood ook mijn part ervan hebben. Kan ‘Zien wie ik ben’ mij helpen bij deze negatieve gevoelens?

Rubrieken:

- Experimenten: Mijn ware naam (experiment met gesloten ogen). Douglas Harding
- Boeken: bespreking van boeken van Douwe Tiemersma (red.) (Psychotherapie en non-dualiteit), Wim Burkunk (Uit de schatkamer van de Veda) en van een CD (Ingaan tot het hart dat luistert. Sutra’s uit de Maha Karuna Ch’an traditie)
- Brieven
- Mededelingen – Agenda

Bijlage voor abonees. 
Een boekje samengesteld ter gelegenheid van het eerste lustrum van InZicht.

Inzicht
Vingers wijzend naar de maan

Vanuit verschillende invalshoeken wordt in dit boekje steeds weer het éne, dat eigenlijk niet in woorden uitgedrukt kan worden, belicht. Noem het Tao, Brahman, Het Onnoembare, Bewustzijn of God. Allemaal woorden die verwijzen naar het Onnoembare zoals een vinger die wijst naar de maan. Het gaat om de maan maar we moeten eerst naar de vinger kijken om te zien waar die heen wijst. Dan pas zien we de maan.

U treft in dit boekje teksten aan van de volgende auteurs:
- Ramesh S. Balsekar
- Alexander Smit
- Wolter A. Keers
- Catherine Ingram
- Roy Whenary
- Steven Harrison
- Douwe Tiemersma
- Anthony de Mello
- Jan van Delden
- Joan Tollifson
- Tony Parsons
- Leo Hartong
- Ram Tzu
- Chuck Hillig
- Francis Lucille
- Philip Renard
 

Zolang voorradig kunnen vorige nummers nabesteld worden.

Voor meer informatie hierover kunt u contact opnemen met: 
Meinhard van de Reep 
Uitgeverij Inzicht 
0252 522001 / fax 023-5274404

E-mail:
info@inzicht.org

Opgave voor een abonnement kan ook via deze website, 
klik hiervoor op de button "Abonnement"