Woord vooraf 

(...)
Over kunst valt ook vanuit een non-dualistisch gezichtspunt veel te zeggen. Vaak gaat het dan over creativiteit die de ruimte krijgt als de kunstenaar als persoon afwezig is. In dit nummer belicht Wolter Keers dit thema aan de hand van een aantal beroemde voorbeelden. Ook in het essay van Azar Baksh zien we het terugkomen. Zijn conclusie: de ware kunstenaar is in feite een levenskunstenaar die onwetendheid omzet in Bewustzijn.
Daarnaast laten we een aantal kunstenaars zelf aan het woord. Zij laten ieder op hun eigen wijze en vanuit hun eigen ervaring zien hoe en in welke mate spiritualiteit hun creatieve proces ‘stuurt’. In een interview met Raf Pype vertellen Sigiswald Kuijken en zijn vrouw Marleen Thiers over de connectie tussen muziek en innerlijke stilte, zowel vanuit taoïstisch als christelijk oogpunt. Daniëlle Roberts beschrijft hoe ze op een dood punt belandde in haar kunstenaarschap. Pas toen ze in aanraking kwam met Zen vond er een doorbraak plaats die haar aanzette tot het maken van kunst “met een hoog nu-of-nooit-gehalte”. Joanika Ring tenslotte weet anderen aan te zetten tot kunstzinnige creativiteit middels “satsang zonder woorden”, waarin talent geen rol speelt, maar wel de expressie van wat er leeft op het moment van creëren.
Verder in dit nummer een interview met André van der Braak over de valkuilen van het goeroeschap, waarover hij het boek ‘Goeroes en charisma’ schreef (dat elders in deze InZicht wordt besproken door Douwe Tiemersma). Zijn eigen ervaringen met spirituele leermeesters als J. Krishnamurti en Andrew Cohen kristalliseerden zich uit tot een (Westers) filosofische  kijk op Meesterschap en overgave. Dick Sinnige beschrijft in een poëtisch essay hoe hij zijn geluk volgde en Ramesh Balsekar enkele malen opzocht in zijn huis in Bombay. “De schoonheid van Ramesh is dat hij het Ene in een heldere verhouding met het alledaagse weet te plaatsen”.
In het vorige nummer van InZicht lieten we al weten dat Douglas Harding januari j.l. is overleden. Raf Pype zet in een overzichtsartikel de boodschap van Harding nog eens in perspectief. In zijn boeken en zijn workshops, maar ook in zijn alledaagse handelen liet Harding steeds weer zien dat ons diepste wezen onmiddellijk bereikbaar is door directe ‘ervaring’. In een bijbehorende kadertekst, waarin David Lang de laatste dagen van Harding beschrijft, komt dit opnieuw tot uiting. En dan aansluitend nog een persoonlijk verhaal van Sam Blight, een Australische kunstenaar wiens chronische verkramping (die optrad zodra hij moest ‘presteren’) plotseling verdween toen hij enkele jaren terug in contact kwam met Hardings ‘Hoofdloze Weg’.
Het besef geen hoofd te hebben, noch welke andere vorm dan ook, maakt moeiteloos zichtbaar wat elke kunstenaar met zoveel inspanning tracht weer te geven.

Han van den Boogaard

Handelen zonder te handelen

Wolter Keers

In een recent interview zegt de beroemde Frans-Belgische balletdanser en choreograaf Maurice Béjart ergens: “Je danse, donc je suis". Béjarts uitspraak, die als titel voor het interview werd gebruikt, is een variatie op de bekende uitspraak van Descartes: „Cogito ergo sum", ik denk, dus ben ik. Al dadelijk blijkt uit deze zin hoezeer Béjart geëngageerd is - om deze existentialistische term te gebruiken die hijzelf ook herhaaldelijk laat horen: hij stort zich in het leven, elke dag opnieuw, en blijkt in staat, zichzelf geheel te vergeten om volkomen op te gaan in dat, waarvoor hij leeft: de dans.
(...)

Ego-art en ware kunst

Azar Baksh

Kunst in al zijn diversiteit is wellicht een van de meest directe manieren om de Werkelijkheid kenbaar te maken. Maar daar is één voorwaarde aan verbonden: het ego van de kunstenaar dient een stap opzij te doen. Want het ego kan alleen zichzelf weergeven, het beeld dat het van zichzelf en de wereld heeft.
(...)

De valkuilen van het goeroeschap

Han v.d. Boogaard in gesprek met Andre v.d. Braak

Ik heb altijd een groot religieus verlangen gehad, een verlangen naar God zou je kunnen zeggen. Maar daarnaast is er ook altijd een grote drang geweest om de waarheid te zoeken. Dat is voor mij altijd de rode draad geweest. Maar helaas kunnen het verlangen naar God en naar de waarheid elkaar soms bijten.
(...)

Bij het overlijden van Douglas Harding

Raf Pype

Douglas Harding, de man die zovelen de weg heeft getoond naar hun ware zelf, is op 11 januari 2007 vredevol overleden. Op 20 januari hebben zijn familie en vrienden afscheid van hem genomen in een eenvoudige en hartverwarmende viering in de oude kerk van Nacton (East Anglia). Een eerbetoon aan de man die zelf in alle eenvoud leefde, maar de wereld een wonderbaarlijke erfenis heeft nagelaten.
(...)

Alles is bewustzijn

Dick Sinnige ontmoet Ramesh Balsekar

We maken deel uit van een bloeiend heelal, waar we de reikwijdte niet van kennen. Waar bloeit dit heelal in? Zijn wij Zelf de oorsprong van dit alles? Het mooie van onze menselijke geest is dat we vragen kunnen stellen: Waar verglijdt het Absolute in het relatieve? Wat is de relatie tussen God en dualiteit?

De Hoofdloze oplossing voor plankenkoorts

Sam Blight

(...)
Het eenvoudige en onmiddellijke hervinden en ervaren van het standpunt van de Eerste Persoon blijft een prachtig, transformerend avontuur dat alle aspecten van mijn ‘dagelijks’ leven op verrassende en onverwachte manieren beïnvloedt. In de praktijk merk ik dit echter het sterkst als ik in het openbaar optreedt. Ik ben een fervent amateurgitarist (min of meer), en treedt af en toe op voor grote groepen mensen. In het verleden ging dat gepaard met een hoge mate van nervositeit, die zich vertaalde in een reeks lichamelijke symptomen die er bepaald niet toe bijdroegen om op mijn best voor de dag te komen. Ik raakte buiten adem, verstijfde, begon te zweten en werd duizelig.
(...)

De Stilte draagt de muziek

Raf Pype in gesprek met Sigiswald Kuijken en Marleen Thiers

Tussen twee concerten in hebben Sigiswald Kuijken en zijn vrouw even tijd voor ons. We worden hartelijk bij hen thuis ontvangen. Sigiswald heeft zopas, voor zijn werk als kunstenaar en musicus, van de universiteit van Leuven een eredoctoraat ontvangen. In zijn dankrede bij deze gelegenheid sprak hij vooral over de betekenis van de Stilte. Een stilte die op het einde van zijn rede gedragen werd door de hele zaal. Ook zijn vrouw, Marleen Thiers, (en zijn drie dochters) zijn professionele musici. Beide hebben grote belangstelling voor spiritualiteit en zijn onder meer enthousiaste beoefenaars van zen.
(...)

De creatieve mens bezit het leven

Joanika Ring

Creativiteit is heel gewoon, een handeling als alle andere. Maar ze wordt niet als zodanig herkend. En toch: het is onmogelijk om te Zijn en niet óók creatief te zijn. Die twee gegevens zijn identiek. Je ziet dat terug in het beeld dat we van onszelf koesteren: ook dat is een zich telkens vernieuwende creatie.
(...)

De weg van het nu

Danielle Roberts

Toen ik ruim elf jaar geleden met zen meditatie begon bevond ik me in een (creatieve) crisis. Ik was als pas afgestudeerde aan de kunstacademie diep teleurgesteld in de betekenis van kunst en de reikwijdte ervan. Het bleek dat ondanks mijn onaflatende inzet er slechts weinigen zaten te wachten op wat tot dan toe het belangrijkste in mijn leven was geweest. Dus besloot ik op een mooie voorjaarsavond dat ik ook geen kunst kon maken. Dat ik er gewoon mee kon stoppen.
(...)

Rubrieken:

- Column: “Parachutegeest” door Helena Klitsie

- Reeks “Wat is advaita?” : “Helderheid” van Nathan Gill

- Boeken: bespreking van boeken van André van der Braak (Goeroes en charisma. Het riskante pad van leraar en leerling), Gangaji (De diamant ben je zelf), Stephen Jourdain/Gilles Farcet (Dialogen over alles en niets)

- Mededelingen – Agenda