Nr.2 - mei 2009: Satsang

Jaargang 11 - nr 2 - mei 2009

Wat is satsang?

Een fenomeen dat in het tienjarig bestaan van InZicht een steeds grotere vlucht heeft genomen, vormt dit keer het thema van dit nummer. De meeste lezers zullen wel eens een satsang hebben bijgewoond of gaan regelmatig naar zo'n bijeenkomst. Iedereen heeft daar zijn eigen redenen voor: nieuwsgierigheid, verlangen naar het vinden van de waarheid, erbij willen horen, bewondering voor een leraar, wanhoop, frustratie. Ze kleuren de vragen die gesteld worden en de antwoorden die gehoord worden.
Satsang is een uit het Sanskrit afkomstige term die zoveel betekent als ‘bijeenzijn in de waarheid van wie we zijn'. De basisvorm is eigenlijk altijd dezelfde: een spirituele leraar (mannelijk of vrouwelijk) vertelt iets over de waarheid van wie we zijn, en de bezoekers stellen daar vervolgens vragen over als daar behoefte aan is. Maar in feite zijn er geen regels. Ramana Maharshi bijvoorbeeld zei vaak helemaal niets, en je moest wel een heel dringende behoefte hebben om een vraag te stellen, wilde je in staat zijn om voldoende moed bijeen te rapen om die indringende stilte van hem te onderbreken. Het antwoord van Ramana bezat dan weer wel dezelfde urgentie als de vraag, en het weinige wat er alles bij elkaar gezegd werd accentueerde vooral de stilte van waaruit gesproken werd. Sri Nisargadatta daarentegen sprak juist veel, waarbij hij de vraagsteller indringend aankeek en vaak een ogenschijnlijk dreigende toon aansloeg. Ook bij hem bedacht je je wel even voor je een vraag stelde (of dat verstandig was, is weer een andere kwestie). Hoe dan ook, verlichting is geen ding, en zeker geen pakketje dat door een postbode rechtstreeks bij je afgeleverd kan worden. De verwachtingen zijn vaak niet reëel, en de valkuilen, voor de bezoeker zowel als de leraar, talrijk.
Een ingezonden brief met een kritische kijk op het satsangfenomeen was voor de redactie aanleiding om satsang tot thema van dit nummer te maken. De brief geeft zeker aanleiding tot discussie, reden waarom we hem plaatsen in combinatie met de reacties van enkele leraren die momenteel satsang geven. (...)
Han van den Boogaard

-----------------------------

Satsang, het Onomstotelijke en de meningen

Philip Renard

Is er iets onomstotelijks?
Een werkelijkheid die altijd werkelijk is,
die je daardoor ‘het allerwerkelijkst' (of Werkelijkheid)
kunt noemen?
Kunnen wij een dergelijke onomstotelijkheid vaststellen?
(...)

-----------------------------

Satsang: bij elkaar zijn in de eenheidservaring, ver voorbij de woorden

Djihi Marianne - interview door Ton Brouwer

We hoeven in feite maar één inzicht te hebben. Dit inzicht vertelt ons alles over het leven, het bestaan, de orde, de chaos, de illusies en twijfels, en laat ons alle wetmatigheden zien van de natuur om ons heen en van onszelf.

-----------------------------

De non-dualistische boodschap: niets te halen, niets te verdedigen

Jeff Foster

Dit is geen leer. Dit is zelfs geen boodschap van de ene persoon aan de andere. Het is een delen, van niemand met niemand, van Bron met Bron, van iets wat zo intiem, zo aanwezig, zo ongelooflijk levend is dat woorden er niet eens bij in de buurt komen.
Vanaf het moment dat ik hierover begon te praten, wist ik dat geen enkel woord dat ik zou uitspreken ooit waar kon zijn. (...)

-----------------------------

Van slang naar touw: het ego moet verdwijnen

Rob H. van Dijk

Wat is de wereld? Dit is een filosofische vraag die iedereen zich op een gegeven moment in zijn leven stelt. De stelling uit de advaita-filosofie dat de waargenomen wereld illusoir is, levert altijd veel vragen op. Om deze uitspraak te illustreren haalt men vaak het touw-slangverhaal aan. (...)

------------------

INGEZONDEN BRIEF met reacties

Enige tijd geleden ontving de redactie van InZicht een brief van een lezer die liever anoniem wenst te blijven. In de brief beschrijft hij hoe hij in zijn zoektocht naar Waarheid in aanraking kwam met een aantal leraren, en wat die ontmoetingen voor hem betekend hebben. Vervolgens schetst hij de gevaren die aan de huidige wijze van satsang geven kleven, zowel voor de zoekers als voor de leraren.
Omdat de inhoud van de brief ons een goede aanzet lijkt voor een interessante discussie rondom het fenomeen ‘satsang', hebben we besloten, tegen onze gewoonte in, de anonimiteit van de briefschrijver te respecteren en de brief te plaatsen. Ook hebben we alvast de reacties van enkele non-dualistische leraren (Djihi Marianne, Jan van Rossum, Joanika Ring) op de brief toegevoegd. (...)

-----------------------------

Op leven en dood

Hans Laurentius

Een van de voor de hand liggende dingen die opvalt bij het aanschouwen van wat plaatsvindt onder de noemer spiritualiteit is dat het voor de meeste zoekers blijft bij zoeken als tijdverdrijf, als mooie of als zinvol ervaren activiteit, of nog negatiever geformuleerd: als consumptie.... Werkelijke spiritualiteit is als spelen met vuur. Het doel is dat alle waanzin wegbrandt en dat je dat zult beleven alsof jij brandt. (...)

-------------------------

Vorm en leegte

Han van den Boogaard

Concentratie vernauwt en begrenst, maar aandacht, totale aandacht, sluit alles in en niets uit. Ze kan niet oppervlakkig zijn, want ze omvat ook het onbekende waar het oppervlakkige op rust. (...)

---------------

Kruimels van wijsheid: wie kan ze tot zich nemen?

Wolter Keers

In dit artikel beschrijft Wolter Keers hoe in relatief korte tijd een enorme hoeveelheid spirituele ‘kennis' die voor veel mensen altijd onbereikbaar is geweest, beschikbaar is gekomen met behulp van de moderne communicatiemiddelen. Hij was zich terdege bewust van de valkuilen die daarin verborgen liggen en wijst ons daarom nog maar eens op de voorwaarden die van oudsher gesteld werden aan degene die deelgenoot wenste te worden van advaita-onderricht. (...)

---------------------------

Satsang: de ultieme overdracht

Fokke Slootstra

Gedurende meer dan vijfentwintig jaar heb ik als spiritueel geïnteresseerde allerlei boeiende vormen van onderricht meegemaakt - onderricht vanuit het zenboeddhisme, jnana-yoga, zijnsoriëntatie en het werk van Tony Parsons. Interessant bij al deze benaderingen is hoe de rol leerling-leraar wordt neergezet, en welke overdrachtsmechanismen er boven kunnen komen drijven. (...)

---------------------

Satsang: samen kijken wat werkelijk is

Isaac Shapiro - interview door Theodora Plas

De directe ervaring van onvoorwaardelijke liefde luidde bij Isaac Shapiro een onderzoek in naar de werking van de geest en de relatie met bewustzijn. "Je hebt de diamant gevonden. Je bent hier om je werk af te maken. Leid bewustzijn naar de aandacht zelf," zei zijn leraar Papaji tegen hem. Isaac zag dat zijn leven tot dan toe verward was geweest, maar dat er werkelijk een andere mogelijkheid was. (...)

-------------------------

Zenmeester Jezus

Jos Stollman

Het Thomas-evangelie, opgegraven in 1945 bij Nag Hammadi in Egypte, toont ons een heel ander beeld van de leer van Jezus dan gebruikelijk. Terwijl de canonieke evangeliën ons Jezus` leer ingebed in een levensverhaal bieden, vinden we bij Thomas alleen een serie uitspraken, logia genaamd, waarin Jezus zich richt tot zijn leerlingen. (...)

 

Rubrieken:

- Reeks "Wat is advaita?" 10 : ‘Geen reden tot zorg, geen reden tot strijd' (Sally Bongers)

- Column: ‘Nederlandse satsang' door Helena Klitsie

- Besprekingen van boeken van: C.B. Zuyderhoudt (Eckhart versus advaita), Gina Lake (Het mechanisme van verlangen), Atmananda (Atmananda Upanishad), Simon Schoonderwoerd (Een christen op satsang)

- Recent verschenen (boekenrubriek)

- Mededelingen - Agenda