Nr.3 - september 2009: Oost en West

Het onderscheid dat van oudsher gemaakt wordt tussen Oost en West was van oorsprong vooral geografisch van aard, maar heeft later veel meer betrekking gekregen op de twee grootste cultureel-religieuze stromingen van deze wereld. In onze westerse cultuur lag, en ligt vaak nog steeds, de nadruk op kennis, classificatie en begrip. Wetenschap en filosofie gaan ervan uit dat we dingen (inclusief onszelf) alleen kunnen kennen en begrijpen door ze te onderscheiden van andere dingen, dus door vast te stellen waar ze beginnen en eindigen. Een steeds maar groeiende matrix van verschijningsvormen die tezamen het universum uitmaken is het uiteindelijke resultaat geworden van alle energie die we in de loop der eeuwen in het meten en classificeren gestopt hebben. Maar voor veel mensen is dat inmiddels niet bevredigend meer. Immers, overvloed leidt tot kortzichtigheid en hoogmoed. De ontelbare hokjes waarin ieders bestaan ondergebracht kan worden versluieren het zicht op het geheel. We raken het overzicht kwijt, we hebben het gevoel ondanks alle welvaart niet tot ons recht te komen, en we zijn vaak ontevreden zonder precies te weten waarom.

(...) 
Han van den Boogaard

-----------------------------
Oost en West - traditie, moderniteit en openheid
Douwe Tiemersma

Als over ‘het Oosten' wordt gesproken, verwijst deze uitdrukking naar de traditionele culturen van India, China en Japan. Daarin zijn het hindoeïsme en boeddhisme, het confucianisme en daoïsme, en het shintoïsme de belangrijkste stromingen. 
‘Het Westen' verwijst naar de ‘moderne' cultuur die zich sinds 1600 in West-Europa en later ook elders ontwikkelde. Kenmerk van die moderniteit is de visie dat mensen in hun rationaliteit zelfstandig de waarheid omtrent de kosmos en de moraliteit (het goede handelen) te weten kunnen komen. Daarvoor is geen transcendente openbaringsbron nodig. De empirie, het verstand en de rede staan centraal in wetenschap en leven. De wereld is een object van onderzoek, op afstand van de onderzoeker. Het leven kan pragmatisch worden ingericht vanuit een redelijk inzicht. Ondanks deze ontwikkeling bleef ook hier een traditionele culturele laag aanwezig vanuit de middeleeuwen: de christelijke cultuur, waarin het transcendente en de participatie aan de kosmos min of meer behouden bleven. Christendom en moderniteit hebben in een voortdurende wisselwerking gestaan. Dat geldt ook voor het christendom en het zogenaamde postmodernisme. Daarin worden juist weer openingen gezien naar wat in de christelijke traditie belangrijk was.
(...)

-----------------------------
De transparantie der dingen
Rupert Spira

In elke ervaring is er iets aanwezig dat alle gedachten, beelden en waarnemingen die zich op dat moment voordoen kent of ervaart. Misschien weten we niet wat dit ‘iets' is, maar we weten zeker dat het er is. Dit ‘iets' is tegelijk bewust en aanwezig. Omdat het bewust is, wordt het soms aangeduid als Bewustzijn, en omdat het aanwezig is, wordt het soms aangeduid als Zijn.
(...)

---------------------------

Kwantumactivisme: een nieuwe weg tot transformatie
Dr. Amit Goswami - interview door Han van den Boogaard

Dr. Goswami, bent u van mening dat de conclusies van de moderne natuurkunde dezelfde zijn als de conclusies die eeuwen geleden al door de advaita vedanta zijn getrokken?
Ja, absoluut. Ik heb iets heel fascinerends vastgesteld: dat de mystici van lang geleden de zaken bijzonder goed aanvoelden, op een heel diep niveau, zonder te kunnen terugvallen op de gegevens of de taal van de huidige kwantumwetenschap. Zij voorvoelden al alles wat we nu ontdekken, terwijl ze dus te maken hadden met enorme problemen als het gaat om het verwoorden van hun bevindingen. Ze verwoordden de waarheid aan de hand van metaforen met een tijdloos karakter. Dat is wat me zo verbaast: dat de taal zoveel beperkingen kent, en dat ze desalniettemin een manier wisten te vinden om een waarheid te verwoorden die een tijdloze kwaliteit herbergt.
(...)

-----------------------------
Oosterse Verlichting en westerse Verlichting
Philip Renard

Er is een oosterse Verlichting
en een westerse Verlichting.
Ze zijn volstrekt verschillend.
Ze zijn beide belangrijk.

De oosterse Verlichting betreft de essentie,
‘het wezen der dingen',
en de westerse Verlichting is het instrument 
om strijd en macht te ontwaren
op plaatsen van ontkenning.

Oosterse Verlichting betreft het Onomstotelijke,
en westerse Verlichting betreft
meningen en menings-uiting.
Vandaar komt de term
‘vrijheid van meningsuiting'.
(...)

------------------
Een middag zonder mij
Dick Sinnige

Ongrijpbaar is de wereld vandaag, en er is niemand die de wolken vast wil pakken. 
Dit is een middag zonder problemen, een middag zonder mij. Fijne gevoelens strelen sluimerzacht tegen mijn onkenbare binnenste. Alles is binnen en er is geen buiten. 
(...)

-----------------------------
De overstijging van het goddelijke 
Bernadette Roberts - interview door Stephan Bodian

Mijn visie op wat sommige auteurs ‘de staat van eenheid' noemen, is dat hij begint met ‘de donkere nacht van de geest'. Tot die tijd zijn we actief bezig om onszelf te veranderen, doen we wat we kunnen om een blijvende eenwording met het goddelijke teweeg te brengen. Maar op een bepaald moment, als we alles gedaan hebben wat we kunnen, treedt het goddelijke naar voren en neemt het over. 
(...)

-------------------------
Oost - West, beide best
Justus Kramer Schippers

Wat van ver komt is lekker en het gras bij de buren is groener. Mogelijk zijn dat volkswijsheden, die ook van toepassing zijn als we over levensbeschouwing praten. Advaita vedanta, de Veda's, non-dualiteit, brahman, nirvana, samsara: het klinkt exotisch, en degene die thuis is in de esoterie van het oosters denken kan rekenen op veel aandacht en diep respect. Dominees zijn uit, goeroes zijn in. Toch kennen we in het Westen ook denkers en filosofen die zelfstandig, consequent logisch doorredenerend tot dezelfde doctrines komen die we ook aantreffen in het hindoeïsme en boeddhisme. Een van hen is de Duitse filosoof Arthur Schopenhauer (1788-1860).
(...)

---------------
Alles gaat over Maharaj. Vergeet Maharaj!
Stephen Wolinsky - interview door Marieke de Boer

Een directe volgeling van Maharaj praat over diens leer. Stephen Wolinsky zegt: "Het gaat niet over mij, het gaat over Maharaj. En als we Maharaj zeggen, spreken wij niet over een persoon en aanbidden wij geen persoon. Wij praten over bewustzijn en het absolute voorafgaande aan het bewustzijn. Wanneer Maharaj stelt: "Vergeet mij, vergeet Nisargadatta Maharaj," dan zegt hij: "Verblijf in het bewustzijn. Bewustzijn is de leraar. Het bewustzijn is jouw goeroe, het bewustzijn ben je zelf."
(...)

---------------------------

Transformatie komt van binnen - bespiegelingen over het ei, de kip en de kop
Evert van de Ven

De mens verandert continu, en om de zeven jaar maakt hij een grotere verandering dan anders door. Het is simpelweg het evoluerend vermogen van het leven. Je kunt het niet tegenhouden, maar je kunt er wel makkelijker in meegaan als je je er bewust van bent. De mensheid als geheel kent eenzelfde soort ritmische ontwikkeling.
(...)

---------------------
Rubrieken:

- Reeks "Wat is advaita?" 11 : ‘Niets is groter dan Bewustzijn' (Peter Francis Dziuban)

- Column: ‘Oost en West' door Helena Klitsie

- Besprekingen van boeken van: Adyashanti (Ware meditatie), Tijn Touber (Spoedcursus verlichting), Zil Chezero (Sigaar uit eigen doos)

- Recent verschenen (boekenrubriek)

- Mededelingen - Agenda