nr 4 november 2009: Leven en dood

 LEVEN EN DOOD

 Een thema als leven en dood dient met enige omzichtigheid te worden benaderd. Immers, het leven omvat eigenlijk alles, en wat valt er te vertellen over alles? De dood daarentegen is niets. Het is slechts een idee, een projectie in de toekomst van ons bestaan nu. We kunnen de dood niet beschrijven vanuit onze innerlijke beleving, we kunnen ons er niet eens een concrete voorstelling van maken. En toch zijn we geneigd om aan de dood te denken en erover te schrijven als daar aanleiding toe is. Maar dat gaat dan in bijna alle gevallen over het verdriet dat gepaard gaat met het verlies van een dierbare, en het gevoel van leegte dat ervoor in de plaats komt. Het gaat, kortom, niet zozeer over de dood, maar toch weer over onszelf.

Weten dat dat zelf een projectie is, net als de dood, biedt een totaal ander perspectief. ‘Ik ben het leven zelf', zegt Unmani Liza Hyde, die voor dit nummer van InZicht geïnterviewd werd. Haar verhaal gaat niet over de dood maar over het leven, dat liefde is - liefde die altijd op zoek is naar zichzelf. Jeff Foster neemt in zijn artikel wel de dood als uitgangspunt, maar kan en wil er niets anders over zeggen dan dat het het einde inhoudt van de persoonlijke belevingswereld, het bekende. De dood betekent een sprong in het Onbekende, en daardoor een bevrijding van de angst en verkramping van het persoonlijke bestaan, van de droom dat je ooit geboren bent en ooit zult sterven. Nirmala laat in zijn verhaal over geboorte en dood zien dat beide voortdurend aanwezig zijn in ons leven: elke ervaring sterft en alles wat je meemaakt voert al een doodsstrijd, terwijl er tegelijkertijd alweer een nieuw moment wordt geboren. Het leven begint elk moment opnieuw, volkomen onbeperkt door wat er daarvoor was. Ook dat gegeven kan ervaren worden als een bevrijding. Erik van Ruysbeek en David Steindl-Rast belichten hun kijk op leven en dood vanuit een door de christelijke mystiek gekleurde visie. (...)
  Han van den Boogaard

-----------------------------

De dood is een bevrijding
Jeff Foster

Het grootste geheim van ons schijnbare bestaan is misschien wel dit: de dood is een bevrijding. Het is bevrijd worden van de vormen van deze wereld, van alle lijden, geestelijk en lichamelijk, van alle problemen, hoop, dromen, verlangens, ambities, doelstellingen, herinneringen, gevoelens, van de hele menselijke situatie. En dat roept de vraag op, misschien wel de ultieme vraag: waarom zijn we bang voor de dood?

Onze angst voor de dood ziet er zo uit: ‘Ik ben bang dat ik er niet meer zal zijn. Ik ben bang om niet meer te bestaan. Ik ben bang voor het niets, bang voor het onbekende.' Maar let op: zelfs het onbekende wordt gekend. Op het moment dat je aan het onbekende denkt, wordt het onbekende een object van je kennen, een abstractie, een beeld in je hoofd, en daardoor wordt het natuurlijk ook gekend. Wat werkelijk Onbekend is valt buiten weten en niet-weten en zal nooit door het denken bevat kunnen worden, en daarom zal de dood nooit en te nimmer begrepen worden. (...)

-----------------------------
Wie ben ik als de herinnering sterft?
Halina Pytlasinska

 Mijn vader is vijfentachtig en woont al jaren in een verpleeghuis omdat hij de ziekte van Parkinson heeft. Een van de gevolgen van zijn ziekte is dementie en kortetermijngeheugenverlies. Als ik hem bezoek, weet Pa vaak niet wie ik ben en waar hij is. Is het geheugen het enige wat iedere persoon bij elkaar houdt met een doorlopende lijn in een doorlopend verhaal? Mijn vader heeft zijn verhaal niet meer op een rijtje en hij speelt niet langer de rol van mijn vader. Veel mensen zeggen dat dat tragisch is, dat zijn ziekte een wrede speling van het lot is. Maar je kunt er ook anders tegenaan kijken; het is gewoon hoe het is. (...)

-----------------------------
Passie voor niemandsland
Jan van den Oever - interview door Han van den Boogaard

Al meer dan twintig jaar vertelt Jan van den Oever zijn verhaal van eenvoud en passievolle overgave. Zijn uitgangspunt is altijd de Aanwezigheid die voorbijgaat aan welke interpretatie dan ook en die ieders wezenlijke kern vormt. Hierop blijft hij belangstellenden onvermoeibaar wijzen in gespreksbijeenkomsten die gekenmerkt worden door directe dialogen, afgewisseld met korte meditaties.
(...)

-----------------------------
Geboorte en dood
Nirmala

 Het woord ‘dood' verwijst meestal naar de dood van de vorm, maar de stervenservaring doet zich niet alleen voor als het lichaam sterft. Elke ervaring die je ooit hebt gehad is gestorven, en alles wat je nu meemaakt voert al een doodsstrijd. Natuurlijk vindt er op elk moment ook een geboorte plaats - een nieuw moment wordt geboren. Het is lastig om dat op het moment zelf te zien, maar als je terugdenkt, kun je zien dat alles wat er eerder was nu dood is en dat er iets nieuws voor in de plaats is gekomen.

(...)

------------------
Leren sterven
Erik Van Ruysbeek

 Het leven is leren sterven. Daartoe volstaat het dat men tijdens het leven in vol bewustzijn wordt wat men is, ongrond, en het in de praktijk reeds beleeft; dat men het hier en nu verwezenlijkt. Iets anders is er niet.

(...)

-----------------------------
Liefde wil zichzelf herkennen
Unmani Liza Hyde - interview door Ilse Beumer

 Niet weten wat je weet en daar uitdrukking aan geven, dat is de manier waarop Unmani ons uit de droom van de spirituele zoektocht probeert te helpen. Maar wat valt er dan nog te zeggen? Je kunt het niet benoemen, je kunt er hoogstens naar verwijzen. "Alles wat je doet en zegt is Dat wat je bent, uitdrukking gevend aan zichzelf."

(...)

-------------------------
De tiende man
Wei Wu Wei

Tien monniken reisden samen van de ene meester naar de andere, op zoek naar verlichting. Toen ze op een dag een overstromende rivier probeerden over te steken, raakten ze van elkaar gescheiden door de sterke stroming. Eenmaal aan de overkant zochten ze elkaar weer op. Een van hen telde de anderen om zich ervan te vergewissen dat ze allemaal veilig de andere oever hadden bereikt. Helaas, hij kwam met zijn telling niet verder dan negen broeders.
(...)

---------------
Sterven als innerlijk gebaar - een christelijke visie
Bro. David Steindl-Rast O.S.B.

 We weten allemaal wat leven buiten de tijd betekent, niet als aanhangers van een of andere leer, maar als menselijke wezens, hier en nu. Als we ‘nu' kunnen zeggen en weten wat dat betekent, dan spreken we over een realiteit waarvan de tijd geen onderdeel uitmaakt. Het nu is. Tijd is enkel de mogelijkheid om te worden. Het sterven in al zijn vormen en stadia is onze kans om vanuit het tijdelijke terecht te komen in het nu dat niet voorbijgaat, om vanuit de mogelijkheden van het worden terecht te komen in het echte zijn. (...)

---------------------------
De dood maakt het leven volledig
Dick Sinnige

 Vandaag was ik bij de begrafenis van mijn goede vriend Simon Vinkenoog. Het was voor het eerst dat ik hem zo stil zag. Normaal had hij altijd zoveel te vertellen, en ook als hij luisterde, hoorde ik nog het raderwerk van zijn hersenen kraken. Hij had een enorm geheugen, waarin de kaartenbakken met gegevens regelmatig opnieuw werden gerangschikt.

(...)

---------------------

In memoriam Ramesh S. Balsekar
(25 mei 1917 tot 27 september 2009)

Ramesh Balsekar stierf afgelopen september onverwacht op de respectabele leeftijd van 92 jaar. Hij was wellicht de grootste nog levende advaita-leraar van deze tijd. Ter nagedachtenis aan het voorbeeld dat hij ons gaf laten we Ramesh zelf aan het woord over zijn leven en leer.
(met een uittreksel uit zijn biografie en beschouwingen van Justus Kramer Schippers en van Wayne Liquorman)

----------------------
Is er dood na het leven?
Margreet van Persie en Marijke Eggink

 Margreet van Persie en Marijke Eggink deden op verzoek van InZicht en naar aanleiding van het thema ‘leven en dood' zelfonderzoek aan de hand van ‘The Work' van Byron Katie. Ze waren hier enkele weken intensief mee bezig. The Work is een meditatief proces waarin stressvolle concepten (gedachten, interpretaties, overtuigingen) met bijbehorende gevoelens en emoties onderzocht worden aan de hand van vier vragen en een omkering. Hiervan een verslag.

-----------------------
Het zoeken en de onmiddellijkheid van het gewone leven
Rita Bletgen

 Hoe vind je rust als je hoofd volzit met harde geluiden die daar niet thuishoren? De rust van het platteland opzoeken helpt niet. Pas als iemand je wijst op de plek in jezelf waar het altijd stil is, is ontsnapping mogelijk. (...)

---------------------

Rubrieken:

 - Reeks "Wat is advaita?" 12 : ‘Alles valt op zijn plaats' (Rupert Spira)

- Column: ‘De Boeddha als tuinkabouter' door Helena Klitsie

- Besprekingen van boeken van: A.H. Almaas (Het Nu van moment tot moment), Woei-Lien Chong en Andre van der Braak (red.) (Het religieuze na de religie), Marijtje van der Horst (De dood legt Liefde bloot), Han van den Boogaard (Leven zonder tranen).

- Recent verschenen (boekenrubriek)

- Mededelingen - Agenda